Muzeum Narodowe we Wrocławiu to jedno z największych muzeów w Polsce, które mieści się w imponującym neorenesansowym gmachu nad Odrą. Kolekcja liczy 200 tysięcy eksponatów, a wśród nich znajdziemy prawdziwe perełki – od średniowiecznej rzeźby śląskiej, przez malarstwo europejskie, aż po sztukę Dalekiego Wschodu. To miejsce dla tych, którzy chcą zobaczyć sztukę w pełnej rozciągłości, bez pośpiechu i w klimatycznych wnętrzach XIX-wiecznego budynku.
Nie każdy wie, że obecne muzeum powstało na gruzach powojennego Wrocławia. W 1947 roku, gdy miasto dopiero zaczynało się podnosić ze zniszczeń, wybrano na jego siedzibę budynek dawnej Rejencji – jeden z niewielu, który przetrwał wojnę bez poważniejszych uszkodzeń.
- imponująca kolekcja sztuki średniowiecznej
- malarstwo europejskie od renesansu
- galeria sztuki orientalnej
- romantyczna architektura nad Odrą
- historia muzeum związana z Wrocławiem
Historia budynku i powstanie muzeum
Gmach powstał w latach 1883-1886 jako pierwszy budynek rządowy w ówczesnych Niemczech, zaprojektowany w stylu neorenesansu niderlandzkiego przez berlińskiego architekta Karla Friedricha Endella. Dziś wygląda równie okazale jak ponad 140 lat temu – fasadę porasta bluszcz, który dodaje mu romantycznego charakteru, zwłaszcza gdy patrzy się na niego od strony rzeki.
Po II wojnie światowej, gdy Wrocław znalazł się w granicach Polski, zdecydowano o utworzeniu nowego muzeum o polskim charakterze. Oficjalne otwarcie nastąpiło 11 lipca 1948 roku. Początkowo funkcjonowało jako Muzeum Państwowe, potem Muzeum Śląskie, a od 1970 roku nosi obecną nazwę – Muzeum Narodowe we Wrocławiu.
Zbiory muzeum powstały częściowo z kolekcji przedwojennych niemieckich muzeów wrocławskich oraz dzieł przywiezionych w 1946 roku z Lwowa, gdy miasto to znalazło się poza granicami Polski.
Co zobaczysz w Muzeum Narodowym
Wystawa stała zajmuje trzy piętra i składa się z sześciu głównych działów. Najcenniejsza część to kolekcja sztuki średniowiecznej – jedna z najważniejszych w Europie Środkowej. Śląsk w średniowieczu był potężnym ośrodkiem artystycznym i tutaj można to zobaczyć na własne oczy. Drewniane i kamienne rzeźby z XIV-XVI wieku robią wrażenie swoją dbałością o detal i ekspresją.
Na pierwszym piętrze czeka sztuka śląska z XVI-XIX wieku, która pokazuje jak region rozwijał się artystycznie przez kolejne stulecia. Drugie piętro to galeria sztuki polskiej – głównie malarstwo, rzeźba i rzemiosło artystyczne od XVII do początku XX wieku. Wiele obrazów trafiło tu ze Lwowa, w tym prace Juliusza Kossaka.
Największym dziełem w całym muzeum jest monumentalne płótno Jana Matejki „Przysięga lwowska Jana Kazimierza”, przedstawiające scenę z czasów potopu szwedzkiego. Stojąc przed nim czuć potęgę historycznego malarstwa.
Trzecie piętro to prawdziwa podróż na Wschód. Tutaj znajduje się galeria sztuki orientalnej – zbroja samuraja, jedwabne szaty, kryształowe okulary, ceramika i szkło z Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Ta kolekcja została otwarta stosunkowo niedawno, bo w 2012 roku, i jest jedną z ciekawszych tego typu w Polsce.
Malarstwo europejskie – od renesansu po wiek XX
Osobną część ekspozycji stanowi galeria malarstwa europejskiego, gdzie można zobaczyć ponad 200 obrazów. Są tu prace Pietera Brueghela Młodszego, Lucasa Cranacha, hiszpańskiego mistrza Zurbarána, portreciści Élisabeth Vigée-Lebrun czy awangardowego Wasilija Kandinsky’ego. To przegląd stylów i epok, który pokazuje jak zmieniało się europejskie malarstwo przez wieki.
Warto zwrócić uwagę na „Pejzaż zimowy z łyżwiarzami i pułapką na ptaki” Brueghela – typowy dla niderlandzkiego malarstwa obraz pełen detali i codziennego życia. Każdy znajdzie coś dla siebie, niezależnie czy interesuje go sztuka religijna, portrety czy pejzaże.
Muzeum Narodowe to nie tylko gmach główny
Wrocławskie Muzeum Narodowe składa się z kilku lokalizacji. Oprócz gmachu głównego przy placu Powstańców Warszawy, do muzeum należą trzy oddziały. Najsłynniejszy to oczywiście Panorama Racławicka – monumentalne dzieło przedstawiające bitwę pod Racławicami, umieszczone w specjalnie zaprojektowanej rotundzie. Znajduje się zaledwie 200 metrów od gmachu głównego, przy ulicy Purkyniego.
Kolejny oddział to Pawilon Czterech Kopuł przy Hali Stulecia – obiekt wpisany na listę UNESCO, w którym mieści się galeria Muzeum Sztuki Współczesnej. Trzeci oddział to Muzeum Etnograficzne, które prezentuje kulturę ludową Śląska i innych regionów.
Część zbiorów Muzeum Narodowego można też zobaczyć w Brzegu, w Muzeum Piastów Śląskich, gdzie prezentowana jest wystawa „Sztuka Śląska XV-XVIII wieku”.
Dla kogo jest to muzeum
Muzeum Narodowe we Wrocławiu to miejsce uniwersalne. Miłośnicy sztuki średniowiecznej znajdą tu prawdziwe skarby, których nie zobaczą w wielu innych polskich muzeach. Fani malarstwa europejskiego docenią różnorodność kolekcji – od renesansu po modernizm. Osoby zainteresowane sztuką polską też nie będą zawiedzeni, zwłaszcza jeśli chodzi o dzieła z terenów dawnych kresów.
Rodziny z dziećmi? Jak najbardziej, choć warto przygotować młodszych zwiedzających na spokojne tempo i dużą dawkę sztuki. Ekspozycja jest rozległa, więc można wybrać tylko wybrane sale albo podzielić wizytę na etapy.
Dla osób, które chcą zrozumieć historię i kulturę Śląska, wizyta w tym muzeum to niemal obowiązkowy punkt. Pokazuje ono jak ważnym ośrodkiem artystycznym był ten region przez wieki – od średniowiecza po czasy nowożytne.
Informacje praktyczne – bilety, godziny, dojazd
Ceny biletów: Bilet normalny na wystawy stałe kosztuje 20 zł, ulgowy 15 zł. Warto wiedzieć, że kupując bilet do Panoramy Racławickiej, otrzymuje się bezpłatny wstęp do gmachu głównego Muzeum Narodowego – to naprawdę dobra opcja, jeśli planuje się zwiedzanie obu miejsc tego samego dnia.
Czas zwiedzania: Na spokojne przejrzenie wszystkich wystaw trzeba zarezerwować minimum 1,5-2 godziny. Jeśli ktoś chce dokładnie przyjrzeć się poszczególnym dziełom i poczytać opisy, może to zająć nawet 3 godziny. Lepiej nie spieszyć się – muzeum zasługuje na spokojne tempo.
Lokalizacja i dojazd: Gmach główny znajduje się przy placu Powstańców Warszawy, nad brzegiem Odry, pomiędzy mostem Grunwaldzkim a mostem Pokoju. Z centrum miasta można dojść spacerem w około 15-20 minut. Tramwajem można dojechać liniami 2, 10, 23, 24 (przystanek „Muzeum Narodowe” lub „Most Grunwaldzki”). Jest też parking dla zmotoryzowanych.
Uwaga: Warto sprawdzić przed wizytą, które sale są otwarte – czasami niektóre wystawy są czasowo zamknięte z powodu remontów lub reorganizacji ekspozycji. Informacje na bieżąco można znaleźć na stronie mnwr.pl.
Muzeum Narodowe we Wrocławiu współpracuje z Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu, gdzie można zobaczyć dodatkową część kolekcji sztuki śląskiej w zabytkowej rezydencji książęcej.
Po zwiedzaniu warto jeszcze przejść się wzdłuż Odry – spacer bulwarem Xawerego Dunikowskiego, tuż obok muzeum, to przyjemny sposób na zakończenie kulturalnego popołudnia. Widok na rzekę i zabytkową zabudowę Wrocławia to dodatkowy bonus do wizyty w muzeum.